Omuz protezi, ileri evre omuz kireçlenmesi, kompleks omuz kırıkları ve büyük rotator manşet yırtıkları gibi tedavisi zor durumlarda uygulanan ileri düzey bir cerrahi yöntemdir. Doğru endikasyonla uygulandığında hastalara ağrısız ve fonksiyonel bir omuz hareketi kazandırır.

Omuz Protezi Nedir?

Omuz protezi, hasarlı omuz eklemi yüzeylerinin yapay implantlarla değiştirildiği bir cerrahi işlemdir. Üç ana tip mevcuttur. Total (anatomik) omuz protezi, hem humerus başı hem de glenoid (omuz çukuru) değiştirilir; rotator manşet sağlam olan hastalarda tercih edilir. Hemiartroplasti (yarım protez), sadece humerus başı değiştirilir. Reverse (ters) omuz protezi ise rotator manşet yırtık olan veya çalışmayan hastalarda uygulanır; eklem anatomisi tersine çevrilerek deltoid kası fonksiyonel hale getirilir.

Kimlere Uygulanır?

Omuz protezinin başlıca endikasyonları arasında ileri evre omuz kireçlenmesi, romatoid artrit, avasküler nekroz, geniş ve onarılamaz rotator manşet yırtıklarına bağlı artropati (cuff tear arthropathy), kompleks proksimal humerus kırıkları ve önceki ameliyatların başarısız sonuçları yer alır. Genel olarak 65 yaş üstü ve diğer tedavilere yanıt vermemiş hastalar adaydır. Genç hastalarda uzun ömürlü implantlar tercih edilse de protez ömrü göz önünde bulundurulur.

Cerrahi İşlem

Operasyon genel anestezi altında, hasta yarı oturur (plaj sandalyesi) pozisyonda gerçekleştirilir. Omuzun ön tarafından yapılan kesi ile ekleme ulaşılır. Hasarlı humerus başı çıkarılır ve uyluk içerisine metal saplı protez yerleştirilir. Glenoid yüzeyi de değiştiriliyorsa polietilen veya metal kupa konur. Reverse protez uygulanıyorsa glenoid tarafına metal top, humerus tarafına ise kupa şeklinde implant yerleştirilir. İşlem ortalama 1.5-2.5 saat sürer.

İyileşme Süreci

Ameliyat sonrası hastalar 1-3 gün hastanede kalır. Kol askısı ortalama 4-6 hafta kullanılır. Erken dönemden itibaren kontrollü pasif hareket egzersizlerine başlanır. 6. haftadan sonra aktif hareketlere ve hafif güçlendirme egzersizlerine geçilir. Tam iyileşme ve maksimum fonksiyona ulaşma süresi 6-12 ay arasında değişir. Reverse protezde rehabilitasyon protokolü biraz daha farklıdır ve genellikle daha hızlı fonksiyonel kazanım sağlanır. Düzenli fizyoterapi ameliyatın başarısı için kritik öneme sahiptir.

Sonuçlar ve Yaşam Kalitesi

Omuz protezi sonrası hastaların büyük çoğunluğu ağrısız bir omuza kavuşur. Anatomik omuz protezinde günlük aktiviteler, kişisel bakım, hafif sportif aktiviteler rahatlıkla yapılabilir. Reverse protez ise özellikle başın üzerine kol kaldırma, saç tarama gibi günlük temel aktivitelerde dramatik iyileşme sağlar. Modern omuz protezleri uygun kullanımla 15-20 yıl ve üzeri dayanabilir. Yıllık kontroller ile implant durumu takip edilmelidir.

Omuz ağrılarınız uyku ve günlük yaşamınızı etkiliyorsa, omuz protezi dahil tüm tedavi seçenekleri için detaylı muayene randevusu alabilirsiniz.